Z okazji 100-lecia Gdyni Dziennik Bałtycki przygotował specjalne, jubileuszowe wydanie dziennika. W jego treści adwokat Jakub Nowosielski podzielił się kilkoma praktycznymi poradami dla osób, które po raz pierwszy mają styczność z sądem, policją czy prokuraturą.
Kontakt z wymiarem sprawiedliwości może być stresującym doświadczeniem. Warto więc wiedzieć, jak się wówczas zachować i jakie prawa nam przysługują.
Zachowanie spokoju to klucz
Po pierwsze: zachowaj spokój i ustal, w jakim charakterze występujesz. Inne prawa i obowiązki ma świadek, inne pokrzywdzony, a jeszcze inne osoba podejrzana. Sam fakt wezwania przez Policję lub prokuraturę nie oznacza, że jesteśmy o coś oskarżeni. Z treści pisma powinno wynikać to, w jakiej roli mamy uczestniczyć. Warto je dokładnie przeczytać i nie bagatelizować.
Nie ignoruj wezwań i terminów
Po drugie: nie ignoruj wezwań i terminów. Nieodbieranie korespondencji nie jest najlepszym pomysłem, ponieważ w ten sposób pozbawiamy się istotnych informacji o sprawie. Organy ścigania prędzej czy później i tak znajdują skuteczny sposób na dotarcie do adresata. Brak stawiennictwa na wezwanie może mieć natomiast negatywne konsekwencje.
Dokładnie czytaj dokumenty
Po trzecie: dokładnie czytaj dokumenty, które otrzymujesz i podpisujesz. Nie podpisuj dokumentów bez zapoznania się z ich treścią. Dotyczy to w szczególności protokołu przesłuchania. Jeżeli jego treść nie odpowiada temu, co rzeczywiście powiedzieliśmy, należy zgłosić zastrzeżenia przez podpisaniem. Niewyjaśnione już na tym etapie rozbieżności będą później trudniejsze do sprostowania.
Pamiętaj o prawie do obrony
Po czwarte: pamiętaj o prawie do obrony. Podejrzany i oskarżony mają prawo korzystać z pomocy obrońcy. W sprawach karnych konsultacja z adwokatem jest ważna już na samym początku postępowania, jeszcze przed złożeniem wyjaśnień lub przystąpieniem do innych czynności. Często największe znaczenie ma właściwe działanie już od pierwszego kontaktu z organami ścigania. W sprawach karnych także pokrzywdzony – a nawet świadek – może korzystać z pomocy adwokata. Co istotne, pomoc prawna nie jest zarezerwowana wyłącznie dla skomplikowanych spraw.
Znaj swoje prawa w przypadku zatrzymania
Po piąte: znaj swoje prawa w przypadku zatrzymania przez Policję. Przede wszystkim zatrzymanego należy poinformować o przyczynach zatrzymania i przysługujących mu prawach, w tym o prawie do nawiązania kontaktu z adwokatem i skorzystania z jego pomocy. Osoba zatrzymywana ma też prawo dostępu do pierwszej pomocy medycznej i prawo do bycia wysłuchanym. Z przebiegu tej czynności sporządza się protokół, którego odpis doręcza się zatrzymanemu. Jeśli zatrzymanie było nielegalne, bezzasadne lub nieprawidłowe, zatrzymanemu przysługuje prawo złożenia zażalenia do sądu.
Najważniejsza zasada jest prosta: należy zachować spokój, nie ignorować sprawy i nie podejmować pochopnych decyzji. Warto zasięgnąć porady adwokata możliwie jak najwcześniej. W postępowaniu karnym jedno zdanie wypowiedziane na początku sprawy może mieć znaczenie na długo po opuszczeniu komisariatu czy sali sądowej.
